قلعه Hosap در شهر وان؛ دژی باشکوه که هرگز فرو نریخت!

قلعه Hosap، دژی باشکوه و یکی از معروف ترین جاذبه های گردشگری وان، مکانی دیدنی و باستانی در روستای Güzelsu در نزدیکی شهر، در شرق ترکیه است. این قلعه تاریخی که بر فراز جاده ‌ای که شهر وان و هاکاری (Hakkari) را به هم متصل می‌کند، قرار گرفته و از فاصله دور، خودنمایی می کند. بخش های زیادی از این قلعه اخیراً بازسازی شده است و اکنون همه توریست ها می‌توانند از آن بازدید کنند.

نام “قلعه هوساپ” – Hoşap Castle – در زبان کردی، (Kela Xoşabê) است که به معنای “قلعه آب زیبا” –  Beautiful Water Castle – می‌باشد. این نام در فرهنگ ترکی روستا نیز منعکس شده است، زیرا Güzelsu به معنای آب زیبا نیز هست. طبیعتاً هر دو نام، از رودخانه‌ای که در نزدیکی آن جریان دارد، گرفته شده‌اند.

رزرو تور وان و سفر به این سرزمین کهن، جایی در میان آسیا و اروپا می تواند فرصت های جذابی برای تجربه های جدید در اختیارتان قرار دهد! آیا علاقه مند نیستید که خودتان به این شهر سفر کنید و قلعه باستانی هوساپ را از نزدیک تماشا کنید؟…

اگر آماده هستید، می خواهیم کمی بیشتر درباره پیشینه تاریخی و قدمت باستان شناسی قلعه Hosap در شهر وان برایتان صحبت کنیم.

بیشتر بخوانید: قیمت تور آنتالیا + رزرو هتل های 5 ستاره لوکس

پیشینه تاریخی و قدمت قلعه Hosap در شهر وان

قلعه Hosap

در یک نگاه اجمالی، قدمت تاریخی قلعه Hosap به اواسط قرن هفدهم میلادی برمی‌گردد، اما برخی باستان شناسان تقریباً مطمئن هستند که قرن های پیشین، در محل همین قلعه، یک دژ مستحکم دیگر و بسیار باستانی‌تر به نام Urartian fortress ساخته شده بوده است ولی به مرور زمان تخریب گشته و قلعه هوساپ به جای آن قرار گفت.

تاریخچه قلعه Hosap به دوران پادشاهی اورارتو (Urartu) برمی‌گردد، یعنی زمانی که این مکان، یک دژ نظامی بود و در محل تلاقی دو جاده با اهمیت استراتژیکی قرار داشت. این منطقه در سال های بعد توسط ایرانیان فتح شد و سپس توسط ارتش مقدونی اسکندر کبیر به تصرف درآمد. پس از آن، جانشینی های پی دی پی امپراتوری‌های سلوکیان، رومی ها و بیزانس در این قلعه به حکمرانی پرداختند. در دوره قرون وسطی، قلعه هوساپ بخشی از پادشاهی Vaspurakan، بزرگترین استان ارمنستان بزرگ بود که بعدها به یک پادشاهی مستقل با تمرکز بر “دریاچه وان” تبدیل شد.

در اواسط قرن یازدهم میلادی، با ورود سلجوقیان به این سرزمین ها، حکومت ترک‌ها بر این منطقه آغاز شد. پس از یک دوره حکومت ایلخانیان در قرن سیزدهم، قلعه Hosap به دست قبیله قراقویونلو افتاد. این اقوام ترکمن‌، قبیله‌ای ترک و مسلمان بودند. آنها بر منطقه‌ای که شامل آذربایجان کنونی، ارمنستان، شمال غربی ایران، شرق ترکیه و شمال شرقی عراق می‌شد، تسلط داشتند. یکی از حاکمان آنها، معروف به “قره یوسف”، در آغاز قرن پانزدهم، منطقه هوساپ را به یک قبیله کُرد با نام Mahmudis (محمودیان) تقدیم کرد. سپس این قبیله، حکومت خود را که رسماً وابسته به قراقویونلو بود، تأسیس کردند. هنگامی که دولت قراقویونلو در نیمه دوم قرن پانزدهم از هم فروپاشید، قبیله Mahmudis، حکومت خود را بر این قلعه، تحت حکومت قبیله آق قویونلو و بعداً تحت سلسله صفویان ایران ادامه دادند.

در طول جنگ عثمانیان و صفویان، که بین سال‌های ۱۵۳۲ تا ۱۵۵۵ میلادی رخ داد، محمودیان از عثمانی‌ها حمایت کردند و بدین ترتیب امتیازات بی‌شماری به دست آوردند. آنها به حکومت نیمه مستقل خود در Hosap ادامه دادند و قلعه باشکوهی را که امروزه به عنوان بنای باستانی در شهر وان وجود دارد، بنا کردند. این قلعه توسط ساری سلیمان محمودی (Sarı Süleyman Mahmudi )، رئیس قبیله محمودیان، در سال ۱۶۴۳ ساخته شد. سران قبیله، یعنی همان بیگ‌های محمودیان، تا قرن نوزدهم، تا زمانی که اصلاحات متعدد، امپراتوری عثمانی را مجدداً سازماندهی کرد، از این قلعه استفاده می‌کردند.

قلعه Hosap در شهر وان، در برخی مواقع با نام قلعه محمودی (Mahmudi Castle) یا قلعه نارین (Narin Castle) نیز نامیده می‌شود. این مهمترین بنای تاریخی است که توسط محمودیان ساخته شده است. اگرچه کتیبه بالای دروازه اصلی این قلعه، تاریخ ساخت آن را سال ۱۶۴۳ نشان می‌دهد، اما شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این دژ مستحکم قبلاً وجود داشته و فقط توسط ساری سلیمان بازسازی شده است.

قلعه Hosap دو بار در طول زمان آسیب دید؛ اولین بار در طول محاصره توسط “بیلربی‌های عثمانی” وان در دهه ۱۶۵۰ و دومین بار در سال ۱۸۳۹، در طول تحمیل فرمان نوسازی نظامی و اجتماعی.

بیشتر بخوانید: تور استانبول با آفرهای ویژه و خدمات گردشگری کامل

تحقیقات باستان‌شناسی درباره قلعه Hosap در شهر وان

قلعه Hosap

قلعه Hosap، اولین بار بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳ و سپس در سال ۱۹۸۶ توسط وزارت فرهنگ ترکیه مرمت شد. با گذشت زمان، برنامه جدیدی به منظور مرمت و حفاظت از قلعه در سال ۲۰۰۷ توسط دانشگاه Yüzüncü Yıl وان آغاز شد.

یافته های باستان شناسی و مطالعاتی که انجام شده نشان می دهند، این قلعه از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل شده است. در بخش داخلی، حرمسرا، تنور، آلاچیق، مسجد و آب‌انبار وجود دارد. علاوه بر این، درب اصلی قلعه، آهنی بوده و نقش برجسته شیر در قسمت بالایی آن دیده می شود؛ که در نوع خود، یک شاهکار مثال زدنی است! عملیات حفاری و مرمت تا سال ۲۰۱۶ ادامه یافت. حاصل این اکتشافات، یافتن حمام بزرگ و همچنین قطعات سرامیکی و معماری در بقایای محل قلعه هوساپ در شهر وان بودند.

قسمت های مختلف قلعه Hosap در شهر وان

قسمت های مختلف قلعه Hosap

قلعه Hosap از دو برج بیرونی و درونی تشکیل شده است. برج بیرونی توسط امتداد دیوارها احاطه شده و هنوز هم می‌توان بقایای آنها را در جهت شرق و شمال – به شکل یک خط مشخص از استحکامات خشتی – مشاهده کرد.

سه دژ از چهل دژ اصلی هنوز در این قلعه وجود دارند، اما محل دروازه‌های شرقی و غربی همچنان ناشناخته مانده است. اگر به شهر وان سفر کنید و برای دیدن این قلعه باستانی بروید، خودتان می توانید ده‌ها خانه و یک مسجد که اخیراً بازسازی شده را در داخل برج بیرونی از نزدیک تماشا کنید.

با حرکت در جاده‌ای که به سمت بالا می‌رود، به دروازه اصلی برج درونی می‌رسید. دروازه در یک برج گِرد باشکوه قرار دارد. این برج ورودی، ۲۶ متر قطر و دیوارهای آن چهار متر ضخامت دارند. درب های قلعه درون یک قاب قوسی شکل قرار گرفته‌اند که با نقش برجسته دو شیر که در دو طرف یک شماتیک اشک چند رنگ ایستاده‌اند، تزئین شده است. در زیر آنها، کتیبه‌ای از جنس بازالت سیاه حک شده که به زبان فارسی در مورد ساخت قلعه اطلاعاتی را ارائه می‌دهد. این کتیبه در قابی از مقرنس و گچبری قرار گرفته است.

از سمت دروازه، تونلی وجود دارد که به داخل قلعه منتهی می‌شود. برج داخلی بر روی یک برآمدگی سنگی قرار دارد که شیب تندی به سمت جنوب شرقی ایجاد می کند. قلعه در امتداد محور شرقی – غربی قرار دارد. در زمان های گذشته، این قلعه با دیوارهای دفاعی بلند و سنگرها احاطه شده و یک دیوار دیگر نیز در امتداد ضلع شرقی قرار داشت.

فضای داخلی قلعه هوساپ در شهر وان، شامل سه حیاط محصور در دو طبقه است. طبقه پایین که از طریق ورودی اصلی قابل دسترسی است، چندین اتاق‌های نگهبانی دارد و برای کاربردهای نظامی مورد توجه قرار می گرفته است. طبقه بالاتر، در سمت جنوب، بخش هایی مانند برجک دیده‌بانی، حرمسرا و اتاق های استراحت را در خود جای داده است.

برج دیده‌بانی به احتمال زیاد یک مرکز اداری برای قلعه محسوب میشده و در گوشه جنوب شرقی قرار دارد. این بنا سه طبقه بوده و به شکل مستطیل ساخته شده است. فقط پایین‌ترین طبقه قلعه، به همراه حمام و محل اقامت خدمتکاران، همچنان در شرایط خوب باقی مانده است. با اینکه طبقات بالایی فرو ریخته و تنها دیوارهای جانبی باقی مانده‌اند، اما نمای قلعه هنوز هم زیبایی و شکوه و عظمت خود را حفظ کرده است. دیوار جنوبی توسط دو ستون نیمه استوانه‌ای تقویت شده، دیوار شرقی یک برج دیده‌بانی دارد و دیوار غربی نیز شامل دودکش سیستم گرمایشی اتاقک دیدبانی است.

سایر بخش های درونی این دژ مستحکم شامل یک سیاه‌چال (زندان)، نانوایی، آب‌انبار، تعدادی انبار، مسجد و اتاق های مختلف می باشد.

بیشتر بخوانید: تور کوش آداسی با هر بودجه مالی

نکاتی برای بازدیدکنندگان از قلعه Hosap در شهر وان

قلعه Hosap در شهر وان

در دوران گذشته که قلعه Hosap همچنان شکوه و عظمت خود را به رخ می کشید، بیش از صد اتاق در آنجا وجود داشته، اما امروزه فقط برخی از قسمت‌های این بنا برای بازدید گردشگران باز است. هیچ تابلویی در داخل قلعه وجود ندارد که اطلاعات کاربردی و مشخصی را به توریست ها ارائه دهد، بنابراین وقتی برای دیدن این قلعه می روید، شاید لازم باشد در مورد شناسایی بخش ها و قسمت های خاص آن به تخیل و حدس خود متکی باشید.

ساعات کاری رسمی برای بازدید قلعه هوساپ شهر وان وجود ندارد، اما می توانید با کمک راهنمای توریست ها (متولی) که دروازه اصلی را با پرداخت کمی هزینه باز می‌کند، وارد شوید و از اینجا دیدن کنید.

*راه دسترسی به قلعه Hosap

برای دسترسی به قلعه Hosap باید از شهر وان، حدوداً 73 کیلومتر به سمت شمال غربی بروید. در این مسیر، از فاصله دور می توانید ویرانه های بر جای مانده از دژ باستانی اورارتویی را در چاووش تپه ببینید! مینی بوس های گردشگری که از شهر وان به این مسیر می روند، شما را به قلعه Hosap می رسانند. البته اگر با برنامه ریزی گشت شهری که آژانس مسافرتی ترتیب می دهد برای بازدید از قلعه بروید، برایتان بهتر است.

قلعه Hosap در شهر وان

تیناسفر، مجری برگزاری بهترین تورهای خارجی و تور ایرانگردی است و برنامه ریزی کاملی را جهت تفریح و گردش مسافران عزیز ارائه می دهد. با خیال آسوده می توانید تور وان و سایر تورهای ترکیه را با قیمت های عالی در هر فصل سال رزرو نمایید. برای استعلام قیمت تورهای خارجی با کارشناسان ما تماس بگیرید.