قلعه های تاریخی معروف در ارمنستان، بناهای مستحکم و بسیاری کهن هستند که از قرن های پیشین بر جای مانده اند و اسرار پادشاهان مختلف را بازگو می کنند!
در همه جنگهای طول تاریخ، موقعیت جغرافیایی کشورها نقش بسیار حیاتی و استثنایی در نحوه انجام عملیات نظامی ایفا میکرده است. این موضوع برای ارمنستان نیز حقیقت داشته و از اهمیت راهبردی ویژهای برخوردار بوده است. کشور ارمنستان به دلیل ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی خود، همچون دژی عظیم و طبیعی بوده که بر کشورهای همجوار اشراف داشته است.
در قرن های گذشته، دژها و قلعههای مختلف به عنوان سازههایی تدافعی ساخته میشدند تا از حریم کشور محافظت به عمل آید؛ طراحی این قلعه ها به گونهای بود که از مردم در برابر حملات دشمن محافظت کنند و به همین دلیل، عمدتاً بر فراز صخرههایی با شیب تند یا تپههایی بنا میشدند که دسترسی به آنها و تسخیرشان تقریباً غیرممکن بود.
امروزه، بسیاری از این دژها و قلعه های تاریخی معروف در ارمنستان بخش جداییناپذیر و ارزشمندی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین محسوب میشوند. جذابیت های این بناهای سنگی عظیم به گونه ای است که اکثر گردشگران، بی اختیار، مجذوب دژها و قلعههایی میشوند که بر فراز صخرههای صعبالعبور و تسخیرناپذیر بنا شدهاند!
در این مطلب قصد داریم نگاهی به مشهورترین قلعهها و دژهای موجود در قلمرو کشور ارمنستان بیندازیم. این قلعه های قدیمی و گاهی باستانی در نقاط مختلف این کشور واقع شده اند و برای بازدید از آنها باید به همان منطقه سفر کنید. برای خرید تور ارمنستان و برنامه ریزی برای بازدید از جاهای تاریخی و قدیمی و محوطه های باستان شناسی می توانید همین حالا با آژانس گردشگری تیناسفر تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: ۲۱ معروف ترین کلیساهای ارمنستان + عکس و آدرس
5 تا از قلعه های تاریخی معروف در ارمنستان که باید از نزدیک ببینید!

1- قلعه آمبرد (The fortress of Amberd)

قلعه آمبرد (Amberd) در استان آراگاتسوتن (Aragatsotn) و بر دامنه جنوبی کوه آراگاتس – بلندترین قله کوهستانی در ارمنستان – واقع شده است. این قلعه در قرن هفتم میلادی بنا شد و یکی از مهمترین مکان های دفاعی-نظامی پادشاهی ارمنستان به شمار میرفت. نام “آمبرد” به معنای “قلعهای در میان ابرها” است؛ زیرا این بنا در ارتفاع ۲۳۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.
قلعه آمبرد در فاصله ۴۹ کیلومتری پایتخت ارمنستان، شهر ایروان، واقع شده و برای طی کردن این مسیر، حدود ۵۰ دقیقه زمان نیاز دارید. در مسیر رسیدن به قلعه تاریخی و مستحکم آمبرد، پیشنهاد میکنیم از رصدخانه بیوراکان – Byurakan- (که به نام ویکتور هامبارتسومیان – Victor Hambardzumyan -، بزرگترین اخترفیزیکدان ارمنی قرن بیستم، نامگذاری شده است) بازدید کنید. این رصدخانه در روستای بیوراکان و در فاصله ۷ کیلومتری قلعه آمبرد قرار دارد و یکی از مهمترین رصدخانههای اروپای شرقی و خاورمیانه محسوب میشود. در این رصدخانه ارمنستان میتوانید با استفاده از تلسکوپها، ستارگان و سیارات را تماشا کنید یا صرفاً از زیبایی آسمان شب لذت ببرید.
قلعه آمبرد، بر روی یک دماغه کوهستانی بنا شده و از سه طرف، به درهای عمیق مشرف می باشد. در قرنهای 10 تا 13 میلادی، این قلعه در تصرف خاندان اشرافی ” Pahlavuni” قرار داشت و بارها مورد هجوم دشمنان واقع شد. در سال ۱۲۳۶ میلادی، مغولها قلعه را تصرف و تقریباً بهطور کامل ویران کردند، اما در اواخر همان قرن، قلعه به تصرف خاندان Vachutyan درآمد و بازسازی شد.
در محوطه قلعه آمبرد، کلیسایی وجود دارد که در سال ۱۰۲۶ میلادی توسط شاهزاده Vahram Pahlavuni ساخته شده است. نام این کلیسا، Vahramashen است. این بنا به خاطر داشتن گنبد، شهرت دارد. معماری بیرونی کلیسا که با گنبدی چتری شکل آراسته شده، در عین سادگی، بسیار گیرا و پرمعنا جلوه می کند.
قلعه آمبرد به خاطر ویژگی منحصربهفرد دیگری در میان قلعههای تاریخی معروف ارمنستان، متمایز گشته است؛ این قلعه از سیستم پیشرفتهای برای تأمین دائمی آب و گرمایش برخوردار بود. بنابراین، ساکنان منطقه، حتی در دوران محاصرههای طولانی، نیز به آب دسترسی داشتند و خطر مرگ بر اثر تشنگی، آنها را تهدید نمیکرد. در اینجا میتوانید بنای یک حمام را ببینید که بهخوبی محافظت شده و به گفته مورخان، در قرنهای دهم و یازدهم میلادی ساخته شده است. نکته جالبتوجه درباره این قلعه باستانی این است که حتی در آن دوران نیز این حمام، دارای سیستم گرمایشی و آب گرم بوده؛ آب در یک دیگ، گرم میشده و سپس از طریق لولههای آهنی مستقیماً به فضای اصلی حمام انتقال می یافت.
2- قلعه اِربونی (The Erebuni Fortress)

اگر تاریخچه شهر ایروان در ارمنستان را بررسی کنید، متوجه می شوید که طبق گفته مورخان، حدود 3 دهه از شهر رم، قدیمی تر است! این شهر از دیوارهای قلعه تاریخی اِربونی، شکل گرفته است! این قلعه بر فراز تپه ای به نام Arin-Berd ساخته شده و یکی از زیباترین مکان های دیدنی شهر به حساب می آید. اگر بخواهیم یکی از خاص ترین قلعه های تاریخی معروف ارمنستان را به شما معرفی کنیم، قطعاً قلعه اِربونی را پیشنهاد می دهیم. اینجا درست شبیه به یک موزه است. برای رفتن به این موزه میتوانید از تاکسی خصوصی یا شهری، یا وسایل حملونقل عمومی استفاده کنید.
قلعه تاریخی اِربونی در دوران سلطنت “آرگیشتی اول”، پادشاه دولت باستانی اورارتو، بنا شد. این دژ، یک پایگاه نظامی و راهبردی مهم برای کشور محسوب میشد و هدف از ساخت آن، حفاظت از قلمرو دولت در برابر حملات دشمنان بود. قلعه اِربونی، دومین مرکز مهم اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن دوران به شمار میرفت.
این قلعه در زمان های گذشته، با دیوارهای دفاعی مستحکمی به ارتفاع ۱۲ متر محصور شده بود، اما امروزه فقط بخشهایی از آن دیوارها با ارتفاع ۵ تا ۶ متر برای بازدید، باقی مانده است.
قلعه اِربونی شامل سه بخش اصلی بود: کاخ وسیع، معبد خدایان و ساختمانهای جانبی. کاخ پادشاهی، زیباترین و مجللترین بنای قلعه بود. در ورودی کاخ، کتیبهای قرار دارد که نوشته آن، ارزش و جایگاه سازنده بنا را تأیید می کند. قلعه اِربونی، بخشی از “موزه باستانشناسی اربونی” محسوب می شود. در این موزه میتوانید آثار باستانی دورههای اورارتو، هخامنشی، هلنیستی و اوایل دوران ارمنی را که طی کاوشهای باستانشناسی کشف شدهاند، تماشا کنید.
3- قلعه هاليدزور (The Fortress of Galidzor)

“قلعه هاليدزور” یا “گالیدروز”، یکی از قلعه های تاریخی معروف در ارمنستان، در نزدیکی شهر کاپان، در استان Syunik و در فاصله ۳۱۰ کیلومتری شهر ایروان واقع شده است. این قلعه که در قرن هفدهم ساخته شد، در ابتدا به عنوان صومعه مورد استفاده قرار میگرفت. سپس این دژ، به اقامتگاه سلطنتی خاندان “ملیک-پارسادانیان” تبدیل شد؛ خاندانی که به عنوان بانفوذترین قوم در منطقه شناخته میشدند. در قرن هفدهم، David Beck به همراه ارتش کوچک خود در قلعه هاليدزور پناه گرفت و آن را بازسازی کرد. موقعیت نفوذناپذیر این قلعه، یک امتیاز مهم برای آن محسوب می شد و می توانست به دفاع کارآمد از مرزهای استان Syunik در برابر حملات متعدد ارتش بزرگ عثمانی کمک کند.
4- قلعه آختالا (The fortress of Akhtala)

قلعه قرونوسطایی آختالا، در استان لوری، در روستایی به همین نام (=روستای آختالا) و در کرانه رودخانه Debet قرار دارد. این قلعه تاریخی در قرن دهم توسط خاندان Kyurikyans – که از نوادگان شاهزادگان باگراتونی بودند – بنا شد. قلعه آختالا بر روی یک دماغه صخرهای شکل، واقع شده که از سه طرف با درههای عمیق احاطه گشته است. برجهای مخروطیشکلِ سهطبقه را می توانید در ورودی اصلی قلعه ببینید که بر شکوه و عظمت این بنای سنگی افزوده است!
در محوطه قلعه آختالا، یکی دیگر از شاهکارهای معماری ارمنی قرونوسطی، یعنی مجموعه صومعه آختالا، قرار دارد که شامل سه کلیسا، نمازخانه، تالارها و خانههای سنگی است. کلیسای اصلی این مجموعه، یعنی کلیسای “سنت آستواتساتسین” (St. Astvatsatsin)، در قرن سیزدهم ساخته شد. دیوارهای صومعه با نقاشیهای دیواری خیرهکننده، تزئین شدهاند که تصاویری از قدیسان را به نمایش میگذارند و تا به امروز به شکلی عالی حفظ شدهاند. اینجا تنها مکان در جهان است که چنین حجم عظیم از نقاشیهای دیواری باستانی همچنان در آن حفظ شده است؛ دیوارها، ستونها و طاقها همگی با نقاشیهای هنرمندان چیرهدست ارمنی پوشیده شدهاند. مجموعه صومعه آختالا، علاوه بر کاربرد دفاعی، به عنوان مرکزی معنوی، فرهنگی و آموزشی نیز شناخته می شد.
5- قلعه شوشی (The fortress of Shushi)

یکی دیگر از قلعه های تاریخی معروف در ارمنستان که هنوز هم شکوه و صلابت خود را حفظ کرده است، قلعه شوشی نام دارد. این قلعه بر فراز کوه بلند، در قرن هجدهم ساخته شد و به خاندان “ملیک-شاهنظریان”، حاکمان منطقه “واراندا” تعلق داشت. دیوارهای این دژ مستحکم تا به امروز پابرجا ماندهاند. دیوارهای نفوذناپذیر آن که ۷ تا ۸ متر ارتفاع و ۲.۵ کیلومتر طول دارند، از سنگ آهک ساخته شده و با برجهای نیمدایرهای تقویت شدهاند. این قلعه قرونوسطایی دارای یک گذرگاه مخفی بود که به رودخانه Karkar منتهی میشد.
بیشتر بخوانید: شهر آرزاکان، گوهر پنهان شده در ارمنستان!
تور ارمنستان با بهترین قیمت در تیناسفر!
بازدید از جاهای تاریخی و بناهای کهن در ارمنستان، حال و هوای خاصی دارد! از یک طرف با تاریخ مردمان ارمنی و فرهنگ غنی آنها آشنا می شوید و از سویی دیگر، یک سرزمین رویایی را در غرب آسیا، جایی در همسایگی ایران از نزدیک تماشا می کنید. از طبیعت بکر و دشت های وسیع گرفته تا کلیساهای منحصر به فرد، صومعه ها و قلعه های تاریخی، همه و همه، نمادی از پادشاهان مختلف بر این کشور هستند!
شما عزیزان و علاقه مندان به تورهای خارجی می توانید تور ارمنستان را از آژانس گردشگری تیناسفر به راحتی خریداری کنید. بدون محدودیت در رزرو تور فصلی، آفرهای ویژه ای برای تورها برگزار می شوند. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با کارشناسان تور خارجی تماس بگیرید.
